Sitat

«Hennes løgnaktige ytre» av Selma Lønning Aarø

Okei, eg føler meg utruleg late to the party her, men har de lest denne boka?! Gudnådemeg, altså. (Vel, eg las den ikkje. Eg høyrde den på lydbok, og gjett om eg kan anbefale det! Andrea Bræin Hovig har gjort ein fantastisk innlesarjobb.)

Anna Munch har du nok aldri høyrd om. Eller du har kanskje høyrd at ho var ein stalker, som forfulgte Knut Hamsun, plaga han, sendte anonyme brev til folk han kjende om kor grusom han var? Det du burde høyrd var kor utruleg fantastisk ho var som forfatter, kor moderne ho var som kvinne og kor urettferdig samtida og ettertida har behandla henne. Og det er dette Selma Lønning Aarø tek opp i denne biografiske romanen basert på ekte brev, dagboknotater og fleire biografiar.

Anna har ein underleg oppvekst med sine mange søsken på eit asyl, der faren er bestyrer. Ho lengter etter å kome seg vekk frå alt og alle, og gifter seg med søskenbarnet til Edvard Munch. Ekteskapet visner raskt når ho begynner å skrive og får utgitt bøker. Bøkene får fantastiske kritikker, men privatlivet rakner. På eit foredrag høyrer ho Hamsun snakke om litteratur og politikk, og sender han eit brev for å fortelle kor einig ho var og kor flott talen hans var. Hamsun svarer ved å dukke opp på døra dagen etter. Dei utvikler eit vennskap, og Anna føler seg knytta til han på eit nesten åndelig nivå. Samstundes er han ein av samtidas største forfattarar, og skremmer livet av henne. Etter kvart går Hamsun lei av vennskapen etter ei episode på eit hotell, og plutseleg snur samfunnet (og avisene, og politiet) seg mot Anna. Hamsun har anmeldt henne, og hevda at ho er mentalt ustabil.

Historia er fortalt frå Annas dotter, Signe, sitt syn. Fortellinga til Signe vert sett i gang når ho i 1945 kjem ut frå Grini etter krigens slutt, og ser nekrologen Hamsun har skrive om Hitler. Brått hugser ho barndommen sin, og denne mystiske mannen frå den, han som kanskje var skuld i foreldra si skilsmisse, hennar oppvekst utan ei mor og kanskje skuld i moras galskap og lidenskap.

Sjølv om dette er ein heilt annleis roman enn Lønning Aarø pleier å skrive (som Jeg kommer snart), dukker mykje av den same tematikken opp: forholdet mellom kvinner og menn. Eller kanskje meir mangelen på det? Hamsun påstår jo at det ikkje eksisterte noko slags forhold mellom dei to, medan Anna meinte at dei hadde ei samhørighet.

Eg kan absolutt anbefale denne boka! For eit språk, for ei historie, for ei innsikt vi får! Og ikkje minst kor mykje norsk litteraturhistorie som er skvist inn i denne relativt tynne boka. Det her burde absolutt vore pensum på innføringsfaga i litteraturvitenskap (and I should know). Om du er like treig som meg og ikkje har lest boka enno, gjer deg sjølv ei teneste; LES DEN.

Forlag: Cappelen Damm
Utgivelsesår: 2016

Fleire bøker av Selma Lønning Aarø finn du HER.

Advertisements
Sitat

«Det du ikke ser» av Katherine Webb

Det du ikke ser

Dette er eit råskinn av ein pageturner. Du får så mange halve løysinger undervegs, og nye spørjemål dukkar konstant opp, men det er ikkje mogleg å få det til å gå i hop før til slutt. Joda, du veit eigentleg kva svaret er, men korleis det endte opp slik er nesten umogleg å fatte.

I 2011 vert Leah ringt av ekskjærasten (som vart eks av ein god grunn). Han arbeider i Belga for Kommisjonen for krigsgraver, og har ein uidentifisert soldat. Leah er frilansjournalist, og breva denne soldaten har på seg kan vere starten på ei stor sak. Leah byrjer å grave, og oppdager snart at avsenderen av brevet var Hester Canning, pastorfrue i Berkshire før første verdskrig braut ut.

Mesteparten av tida følgjer vi Hester, og særleg den nyansatte tenestejenta Cat, som har ein nokon lunde frynsete fortid. Cat er misnøgd med sin posisjon i samfunnet, og finn alltids ein måte å gjere opprør på. Tida vert ikkje rolegare på prestegarden når teosofen Robin Durrant dukkar opp, invitert av den beundrande presten som sjølv trur han har sett naturåndane Durrant preikar om. For Durrant har ein ubehageleg side til seg, og gnissingar dukkar opp alle vegar. Det ender til slutt med mord.

Det er verkeleg herleg lesning, med skildringar som til tider får deg til å grøsse og som driv deg vidare. Eg såg verkeleg ikkje løysinga til Leahs problem eller Hester og Cats før dei vart avslørt, og det var utruleg forfriskande. Plottet er enkelt nok, men likevel så originalt! Om du liker serier som Downton Abbey, Mr. Selfridge, eller bøkene til Fay Weldon og Sarah Jio, vil nok Katherine Webb sine bøker òg falle i smak.

Forlag: Gyldendal Norsk Forlag
Utgivelsesår: 2012

Fleire bøker av Katherine Webb finn du HER.