Sitat

«Torget» av Victoria Durnak

Boka er sponsa av Flamme forlag

Eg hadde mitt første møte med Victoria Durnak i vår, då eg las Senteret. Og den var enkelt og greit fantastisk. Den er betre enn denne her, men det viser vel berre at Durnak har blitt ein betre forfattar på to år. Likevel kan ein kjenne igjen skrivestilen, den mørke humoren og den genuine menneskelegheita ho skriv fram.

Elin er ein gartner, og ikkje mykje anna. Boka starter med at ho i eit anfall av raseri gir vekk plakaten ho og kjærasten deler til ein loppemarknad. Ho angrer ganske kjapt, og prøver å kjøpe den tilbake. Det er ikkje lett. Elin trur ho har løyst problemet når ho då slår opp med kjærasten (Isak). Men det einaste Isak vil ha med seg er skoa sine og plakaten når han skal flytte. (Uflaks.) Så Elin prøver desperat å få tak i plakaten ein mann kjøpte rett foran nasa hennar, og oppdager i samme slengen at fyren har eit fotoalbum med barnebilder av hennar bestevenninne, Siri. Kaotisk, ikkje sant? Og fordi ho er arbeidsledig og no einsam, starter ho ei underlig greie med å levere (gratis) tinga folk sel på Finn.no til folka som kjøper dei.

Denne businessen er jo ganske merkeleg, for kven ville stolt på ein tilfeldig framand som tek med seg ei vare du skal selje? Det lukter jo løgn og fanteri lang veg. Korleis fungerer dette i praksis?? Og i tillegg til denne merkelege, nye vana, har Elin ein tendens til å dikte opp namn og historier på omtrent alle rundt seg, og av og til går det litt vel langt.

(Ellers må du hugse å lese overskriftene til kvart kapittel, for her er mange minner frå forholdet, og det er lett å glippe på kva som skjer no og kva som har skjedd før.)

Det er morosamt, menneskeleg og brutalt, med ein overraskande brå og dramatisk slutt, som ironisk nok er det som er skildra mest nøytralt i heile boka. Perfekt for alle som har lest og likt bøkene til Lotta Elstad.

Forlag: Flamme
Utgivelsesår: 2015

Fleire bøker av Victoria Durnak finn du HER.

Advertisements
Sitat

«Vaffelhjarte» og «Keeperen og havet» av Maria Parr

Denne barneboka (som allereie er ein klassikar) er heile tolv år gamal (!), men eg har ikkje lest ho før no. Noko som kunne virka ganske rart, for Maria Parr er frå ei bygd berre ein god halvtime unna heimstaden min. Og eg visste jo kven ho var! Eg hugsa eg høyrde og las i avisa om den unge jenta frå Sunnmøre som gav ut bok, og eg vart kjempesjalu. Eg skulle jo vere den yngste forfattarinna herifrå! Så ja, eg unngikk nok å lese boka i stille protest og blind misunning. Eg må jo berre flire når eg tenkjer på det. Og ikkje skjøner eg no kvifor eg var sjalu, for eg er yngre no enn Parr var då ho gav ut boka. Ho var jo 24 (eg innbilte meg alltid at ho var sånn seksten?), og eg er berre 21. Så vi får sjå, då! (Neida, ignorer den grusomt dårlege humoren min. Sjølv om alt er heilt sant.)

Dette er ein fantastisk herleg roman (for barn og vaksne) om Trille og Lena. Begge bur dei i den vesle sunnmørsbygda Knert-Mathilde (!), dei er faktisk naboar og bestevennar. I alle fall halvvegs. Trille veit at Lena er hans beste ven, men han er litt usikker på om det går begge vegar. I eit heilt år – frå sommaren før fjerde klasse og til slutten av skuleåret – følgjer vi desse to galne ungane. For dei er galne. Uansett kvar dei går, endar det opp med komplett sirkus. Og likevel går det heilt fint, for uansett kva som skjer, kan tante-farmor sine vafler fikse alt. Men, kva visst det skjer noko som vaflene ikkje kan fikse?

I tillegg til den deilige humoren og det freidige sunnmørsmålet, er her alvor og varme. Dette er ei nydeleg bok om vennskap, familie og om livet på bygda (noko eg veit det meste om). Om du (som meg) har gått glipp av denne boka så lenge, er det på tide å komme seg til butikken. Du vil ikkje angre! Dette er le-høgt-medan-du-er-heime-åleine-materiale.

Keeperen og havet er sponsa av Samlaget

Altså, grunnen til at eg kom i gang med å lese desse bøkene var fordi eg høyrde Maria Parr sjølv lese frå den siste boka. Og eg holdt faktisk på å flire meg i hel. Det var så vittig!

Endå ein gong følgjer vi Lena og Trille gjennom eitt år. Men sjølv om det er tolv år sidan førre bok, har dei berre blitt tre år eldre, og vi møter dei sommaren før sjuande. Og her endrar ting seg litt, for no flytter den nederlandske jenta Birgitte til bygda med sine reisande foreldre. Trille er snill og grei som vanleg og tek i mor Birgitte med – i følgje Lena – litt for opne armar. Lena blir berre surare når ho vert pressa av fotballaget sin nye trenar, sjølv om ho er overbevist om at ho er den beste keeperen. Her er mykje sprell og fanteri her òg, sjølv om det er ein del meir dramatikk. Til dømes å gå julebukk i orkan (som minner mistenkeleg mykje om nyttårsorkanen vi merka hardt på Vestlandet i 2012), og å merke at vennskap vakler og at ingen lever evig.

Denne boka er mykje modnare enn Vaffelhjarte, men det skulle då berre mangle når både forfattar og hovudpersonar er blitt eldre. Likevel er her den same sjarmen og gleda vi opplever i den fyrste boka. Begge bøkene vil få deg til å le og gråte om einannan, kanskje spesielt om du er frå ei lita vestlandsbygd. Og dersom du aldri har tilbrakt ein søndags ettermiddag med desse to bøkene, har du gått glipp av mykje glede her i livet. Eg ser fram til å lese desse høgt (eller berre tvinge dei på) tanteungane mine. Gjer det med dine òg.

Forlag: Samlaget
Utgivelsesår: Vaffelhjarte (2005), Keeperen og havet (2017)

Sitat

«Verda er ein skandale» av Agnes Ravatn

Boka er sponsa av Samlaget

Agnes Ravatn sitt forfattarskap famnar imponerande breidt! Romanar, essay, sjølvhjelpsbøker… Og for å ikkje snakke om kvaliteten. Til tross for den korte omtala mi av Fugletribunalet, er det nok ein av romanane som sit djupast igjen hos meg.

Denne boka er fulle av essay, eller «stasjonære reisebrev», om korleis opplevinga av å flytte langt ut på bygda etter ti år i Oslo. Det passer jo så greitt no, med barselpermisjon og alt. Sjølv om ideen er ganske idyllisk, er det ikkje alt som lev opp til forventingane. For sjølv om gardshuset er nyoppussa, so tek jo kommuna seg si tid med internettoppkoplinga. Og knekkebrøda blir jo aldri som dei skal! Mobildekninga er håplaus, og her er jo ingen å snakke med.

Vel, nesten. For nærmaste nabo (sånn omtrent) er forfattar Einar Økland. I alle essayene er her samtaler med Økland, om alt mellom himmel og jord. Eg har ikkje noko spesielt forhold til Økland og hans litteratur, men om noko kan gjere deg lysten på å lese verka hans, må det vere desse samtalene og skildringane av han.

Skildringane til Ravatn er skarpe, morosame og menneskelege. Det er snakk om berre nitti sider, men det er overraskande mykje ein kan få pressa inn på så lite plass, altså. Inkludert knekkebrødoppskrifta til Einar Økland.

Forlag: Samlaget
Utgivelsesår: 2017

Fleire bøker av Agnes Ravatn finn du HER.

Sitat

«Romaner» og «Jeg ikke dum» av Bård Torgersen

Bøkene er sponsa av Flamme forlag

Er det berre meg, eller er det unormalt mykje god litteratur på det norske markedet for tida?? Eg finn berre meir og meir eg liker når eg les moderne, norsk lyrikk. (For eksempel Arne Ruset eller Dette skjer ikke av Ida Lórien Ringdal.)

Denne diktsamlinga er – som tittelen avslører – skildringar av romanplott, og litt om romanen sin plass i samfunnet. Det er morosamt, bisart, satirisk og ikkje minst originalt.

romanen
portretterer

tre menn verden
kunne klart seg uten
stalin
hitler
og en fyr
som
står i
kassa på
kiwi

Eg hadde definitivt lest fleire av romanane som er lagt fram her. Faktisk vurderer eg om eg skal skrive eit par av dei sjøl. (Er det plagiat? Kontakt meg viss du er advokat.) Mange av dikta kunne vore sett saman i grupper, og enkelte handlinger ser ut til å kunne bli fletta saman.

romanen er
lett å
oversette
men ikke så
mye annet

Eit av dei kulaste dikta i samlinga, er det eg har limt inn under her. Linje nummer to, «jeg ikke dum» er òg tittelen på den nyaste diktsamlinga til Torgersen.

ape lærer fire hundre ord
jeg ikke dum
jeg ape
apen snakker og snakker
boka blir refusert
alle vil tenke at apen er en innvandrer
forfatteren skriver bok om en innvandrer
uten indre monolog eller dialog
boka makter likevel å mane fram
svært nære og poetiske bilder
skriver en ledende kritiker

Og her er altså den nyaste diktsamlinga! (Gratulerer med innsatsen, og takk for merksemda diktomtala mi får av deg.) «Jeg ikke dum» er ei linje som dukker opp i denne samlinga òg, ei eiga strofe i eit lengre dikt:

jeg ikke dum
jeg ikke psykologisk troverdig

Og favorittdiktet mitt i denne samlinga:

kjære gud
som IKKE finnes
la det IKKE bli krig
jeg er redd

Denne samlinga er litt meir «seriøs» enn Romaner, og eg skal driste meg til å kalle det sentrallyrikk (dikt om liv, død eller kjærleik – så veit du det!). Det er spesielt livet og døden som får plass i desse dikta. Her er redsel for både liv og død, historier om familie og reiser, tanker om menneskets plass på jorda og jordas plass i universet. Ikkje minst er språket like frekt, frisk og humrande presist som i Romaner.

Absolutt eit godt knippe med dikt, som definitivt er verdt å sjekke ut om du liker skarp poesi. Og så er det jo ein bursdagsinvitasjon til slutt! Eg vil veldig gjerne komme, viss eg får lov? (Eg meiner, eg er jo allereie invitert.)

Forlag: Flamme
Utgivelsesår: Romaner (2015), Jeg ikke dum (2017)

Sitat

«Natt på stranda» av Elena Ferrante

Boka er sponsa av Det norske samlaget

Hallo, folkens! Barnebok frå Elena Ferrante er no tilgjengeleg på norsk! (Sjølv om originalen på italiensk er ti år gamal, så den er ikkje ny.) Illustrasjonane er laga av Mara Cerri, og dei er ganske spesielle. Alle ser ut som skumle, surrealistiske oljemaleri, men dei er verkeleg vakre. Det passar ganske godt med den mørke, men hjertevarme historia.

Celina er dukka – eller «dottera» – til Mati. Dei er på sin vanlege strandtur saman, då faren til Mati gir henne ein kattunge i gåve. Celina blir straks sjalu på katten Minù, og tek det veldig ille opp at Mati vert så ivrig at ho gløymer Celina att på stranda. For det er temmeleg skummelt på stranda om natta, her er farer som lusker overalt. Spesielt Den Store Raka. Celina vert både trua, fråstjåle namnet sitt og alle orda ho har lært, brent og dratt ut i havet.

Det er ei ganske surrealistisk historie, der man kan stjele folks namn og ord, snakke med bølgjer og eld, og så klart – dukka kan jo snakke. (Trur ho i alle fall sjølv.) Sjølv om Celina er ei ganske modig og frekk lita dukka, er historia òg litt sår. For Celina er jo Mati mammaen hennar, og kva er ei dukke utan ein mamma? (Ingenting!)

Det er verdt å legge merke til at Ferrante klarer å halde på den friske, muntlege stilen vi kjenner frå Napolikvartetten, Svikne dagar og Den dunkle dottera sjølv i ei barnebok. Eg trur eg kunne gjetta at det var Ferrante som hadde skrive den sjølv om eg ikkje hadde visst det frå før. Dette er jo ei barnebok, så her er og fletta inn litt «bæsj og tiss»-humor for ungane, men eg holdt på å flire meg i hjel sjølv. Kor ofte høyrer du ei dukke forbanne ein katt og ynskje at han får diaré, liksom?

Det er eit utruleg sjarmerande eventyr, så klart med ein fin slutt. Eg tenker at for alle Ferrante-fans med ungar, blir dette ei populær julegåve. Og ikkje ver redd, den blir nok populær hos ungane òg! Tru på meg når eg seier at dette er eit sprelsk og friskt eventyr!

Forlag: Det norske samlaget
Utgivelsesår: 2017

Fleire bøker av Elena Ferrante finn du HER.

Sitat

«En frosk i fjorden» av Lorelou Desjardins

Boka er sponsa av Cappelen Damm

Lorelou Desjardins er ein fransk jurist som flytta til Noreg for nokon år tilbake sidan for å jobbe i Regnskogfondet. Ho har skrive ein spalte i VG, men er kanskje mest kjend for bloggen sin, A Frog in the Fjord. (Bloggen er ein slags guide til Noreg, med oppskrifter, funfacts og historie, men òg litt politikk. Vel verdt å sjekke ut!)

For kva skjer når ein franskmann som er vant til å kjøpe ok vin for tre euro kvar som helst, plutseleg må punge ut i dyre dommer på eit statlig monopol som stenger midt på dagen? Og når du har korte arbeidsdager så du kan ha eit liv, men det er umogleg å få venner i Noreg? Og kva er greia med «kos» og hytteturer? Er det ingen nordmenn som flørter? Og kvifor er nasjonaldagen ei så stor greie her?

Sjølv om ho har reist rundt og jobba i andre land før Noreg, er ho først og fremst fransk og fokuserer på kulturforskjellane mellom Noreg og Frankrike – på godt og vondt. Det meste av boka er morsomme hendingar, men her og der er det òg snike inn feminisme, likestilling, pappaperm, lønnsnivå… For sjølv kor keitete, rare og reserverte vi nordmenn er, så har vi alle fall fått til dette mykje betre enn dei fleste andre land. Og Desjardins kan ikkje tenkje seg å flytte heim att til Frankrike etter å ha budd her.

Desjardins skriv veldig morsomt, men det kunne gjerne vore endå meir av eit skråblikk. Fokuset vert delt mellom kulturforskjellar og hennar oppleving av dei, men vi følgjer liksom den same oppskrifta: eg gjorde noko teit, hahaha, meeeeen berre fordi nordmenn er skikkeleg rare. Eg forstår ikkje kvifor ho må unnskylde at det er vanskeleg å tilpasse seg ein ny kultur, og forsvare det med at det eigentleg er vi som er vanskeleg å tilpasse seg etter? Litt meir sjølvironi hadde hjulpe, men alt i alt ei artig og innhaldsrik bok!

Forlag: Cappelen Damm
Utgivelsesår: 2017

Sitat

«Tre ønsker» og «Vanvittig skyldig» av Liane Moriarty

 Begge bøkene er leseeksemplar frå Norli

Tre ønsker kom så seint som i år, men den har blitt litt oversett! Noko som er heller ufortjent, for den er like underhaldande som dei andre bøkene til Moriarty. Ho er tilbake med den typiske filmatiske skrivestilen sin; det er som å berre sjå ei lang romantisk komedie. Kvar gong eg les bøkene hennar, kan eg berre lene meg tilbake og la auga vandre og vips har eg ein film på netthinna.

Denne boka handler om trillingane Cat, Lyn og Gemma. Boka opnar med ein offentlig krangel dei har på ein restaurant, ein ganske høglytt og etter kvart fysisk krangel. Vidare vert historia rulla opp frå starten av; korleis Cat sin ektemann var utro, korleis Lyn slit med å vere perfekt og god i absolutt alt, og korleis Gemma slit med å komme seg vidare i livet. Det vert som vanleg berre meir og meir komplisert, dramatisk, morsomt og herlig etter kvart, utan at eg skal avsløre noko særleg meir.

Igjen tek Moriarty opp store tema som mishandling, sorg, panikkanfall, utroskap, lengsel etter barn og kompliserte familieforhold. Denne gongen synest eg ikkje at ho klarer å avslutte eigentleg nokon av temaa skikkeleg eller kome med ein faktisk konklusjon. Sjølv om boka er lettlest, underhaldande og god, renn litt av bodskapet hennar ut i sanden. Store hvite løgner klarer betre å ramme inn fleire av dei same problema. Boka er absolutt lesverdig, og du bør definitivt vurdere den som neste års strandbok! (Eller er det berre eg som planlegger lesinga mi såpass langt fram?)

Og til slutt, noko som irriterte meg grenseløst!! Kan nokon fortelje omsetjar Einar Blomgren at absolutt ingen skriv/seier «coolt»? Det heiter kult. So aggravated.

Eg har jo likt alle bøkene til Moriarty i varierande grad (sjølv om eg aldri klarer å slutte å snakke om at Store, hvite løgner er det absolutte høgdepunktet!), men denne her er eg ikkje spesielt begeistra for. Det er den same oppskrifta med at noko dramatisk har skjedd, og så blir det nøsta opp i etter kvart. Problemet her er berre at det er tydelegvis noko pinleg, ikkje ulovleg, som har skjedd. Alle er i god behold etter «hagefesten», så eg blir eigentleg aldri nysgjerrig på kva som har skjedd.

Eg kan heller ikkje seie at eg nokon gong liker karakterane i boka noko særleg. Alle er berre dritsure, deprimerte, negative, har hatt dårlege barndommar, misliker ektefellen sin for eit eller anna, eller misliker alt og alle. Sånn på det jamne. Eg ville ikkje akkurat kalla dette feelgood!

Kjapt om handlinga: Clementine og Erika er barndomsvenninner. Det har vore ein hagefest hos Clementines nabo, og eit eller anna kjipt har skjedd på denne festen. Spør du meg, virker det ikkje som om ting var mindre kjipe før festen, for Clementine og Erika har eigentleg aldri likt kvarandre spesielt godt. Rett før festen ber Erika Clementine om ein enorm teneste, som Clementine absolutt ikkje vil gjere for henne. Etter festen er alt ganske kleint mellom dei tre familiane når dei møtest eller snakkar om/med kvarandre. Og spørsmålet som heng i lufta er jo, kva har skjedd på denne berykta hagefesten??

Eg skulle ønske eg kunne seie at eit fantastisk plott veide opp for ei treig forteljing, men nei. «Det som skjedde» vert bygd opp som noko spennande og dramatisk, men eigentleg er det berre like trist som resten av boka, og eit skikkeleg antiklimaks. Moriarty sine bøker er slukbøker for min del, men denne gikk det ufatteleg trått med. Eg klarte berre ikkje engasjere meg i noko eller nokon i boka. Den er ikkje morsom ein gong! Berre «dramatisk». (Legg merke til hermeteikna.)

Forlag: Pantagruel
Utgivelsesår: Tre ønsker (2017), Vanvittig skyldig (2017)

Fleire bøker av Liane Moriarty finn du HER.