Sitat

«Tung tids tale» av Olaug Nilssen

Boka er sponsa av Samlaget

Eg trur ikkje eg ville plukka med meg denne boka dersom eg ikkje hadde høyrd Olaug Nilssen lese høgt frå boka. Eg var jo ikkje spesielt begeistra for Få meg på, for faen (boka altså, filmen likte eg godt) og hadde altså ingen planer om å lese denne boka. FØR. Førførfør…! Før Olaug leste høgt frå den, og eg heldt på å grine.

Dette er ein sjølvbiografisk roman, ikkje ein dokumentar. Grunnen til dette er at det er Olaug sine eigne erfaringar det er snakk om, men dei er utelukkande hennar oppleving av «saken» (om eg kan kalle dét det). Det er altså ikkje fiksjon, men skjønnlitteratur basert på røynda.

Sjølve handlinga i boka spinner rundt at ni år gamle, autistiske Daniel treng ein avlastningsplass på institusjon, men at dette er vanskeleg å få til fordi foreldra ikkje vil få stilt ei diagnose for psykisk utviklingshemming. Det heile vert ein kamp mot byråkratiet og diagnosesamfunnet og samfunnet generelt, ein kamp mot seg sjølv og pedagogar og legar av alle slag – for ikkje å snakke om den fysiske kampen mot sonen sjølv. Kva er eigentleg rettferdig? Kva burde ein kunne kreve, ønske seg, søke om? Kva er rimeleg?

Boka er ærleg og sår, og ikkje minst engasjerer den og gir eit nytt blikk inn i livet som mor til ein «annleis» unge. Den kjensla ho skriv fram, om å føle seg utilstrekkeleg, den kan eg relatere til. Eg skal ikkje påstå at eg forstår Olaug eller veit korleis ho har (hatt) det, men eg forstår vel meir at eg ikkje forstår. Så sånn sett skjøner eg jo litt meir enn før, og eg sympatiserer i det minste. Og det er jo ei bragd i seg sjølv, å gjere boka såpass ekte og rørande at ein verkeleg bryr seg om det ein les. For den er det; djupt rørande.

(Eg sleit med lyset når eg tok bilete av boka; den er grønn, ikkje turkis. Eg kunne så klart tatt eit nytt bilete seinare, men det gadd eg faktisk ikkje. Innhaldet er det viktigaste her.)

Forlag: Samlaget
Utgivelsesår: 2017

Fleire bøker av Olaug Nilssen finn du HER.

Advertisements
Sitat

«Gutten ingen ville ha» av Trude Trønnes

Boka er eit leseeksemplar frå Norli

Boka var tynnare enn eg hadde forventa. Eg hadde så vidt hørt om boka før og visste at den skulle vere eksepsjonelt sterk, så eg blei overraska når eg såg kor få sider boka besto av. Eg tenkte som så at då blei nok historia ganske overflatisk og enkel, men eg skal gå og vaske munnen min (tankane mine??) med såpe.

Ta inn over deg dette: Mor di er ein «tilbakeståande flyttsame» som trur du er ein bytting (altså ein underjordisk baby hennar eige barn er bytta ut med) og nekter å gi deg melk (du er jo ikkje hennar barn?). Når myndighetene først grip inn, seier dei at du er åndssvak (kanskje til og med «uhelbredelig åndssvak»), døv, kan ikkje snakke på grunn av motorisk afasi og vil heller aldri kunne snakke. Du er aggressiv, slem, «vanskelig». Du vert ein kasteball mellom institusjonar, sjukehus, barneheimar, spesialskular. Om du kan forestille deg dette, har du fått eit glimt av livet til Per Utsi.

Historia om Per Utsi er skriven av journalist og forfatter Trude Trønnes, som undervegs i boka kjem med brev til Per der ho deler tankane sine om historia hans, og vennskapet dei to har utvikla medan boka vart til. Boka består elles av gjengitte samtaler og reiser med Per, samtaler med personar i livet hans, enkle og forståelige intervju med fagpersoner innan psykiatri, barnevern, folk som visste korleis institusjonane fungerte på femti og sekstitalet (hint: ikkje særleg bra).

Dette er ei trist, men samtundes fin historie. Den er sterk, slik Per Utsi er sterk. Det er ubegripelig – på grensa til den bokstavelige meininga av ordet – at nokon kan overleve så mykje. Ikkje berre «overleve» på et psykisk plan, men også det fysiske. Eg trur ikkje ordet mirakel (som vert brukt i boka) er ei særleg stor overdriving. Eg hadde tårer i auga når eg las, og det stikk i hjartet når eg ser ansiktet til Per på omslaget. Boka er djupt gripande. Rørande. Eigentleg strekk ikkje ord til.

Forlag: Z-forlag
Utgivelsesår: 2016

Sitat

«My Husband’s Wife» og «Blood Sisters» av Jane Corry

Begge bøkene er leseeksemplar frå Norli

Jane Corry er ein forfattar som er ut til å putte mykje av seg sjølv inn i bøkene. Ho har sjølv jobba i eit fengsel, slik begge hovudpersonane i desse bøkene òg gjer. Tema som å manipulere loven, kunst, funksjonshemming og oppvekst er sentrale i begge. Eg ser fleire like namn i bøkene, og like datoar. Eg følte rett og slett at eg var i det same universet i begge bøkene. Litt usikker på om det er ein styrke eller svakhet for ein forfattar, men så langt har det i alle fall fungert!

Ed Macdonald er myrda. Den nye kona hans er arrestert for mordet. Men dette er no. For femten år sidan var Ed nygift med Lily. Lily si karriere som advokat tar av når ho forsvarer Joe Thomas, dømt for å ha drept kjærasten sin, men som no vert frikjent med Lilys hjelp. Lily og Ed sitt ekteskap er hult og tomt, men å passe nabojenta Carla hjelp litt. Vesle italienske Carla, med flyfilla av ei mor som er saman med ein gift mann. Carla, som alltid vil ha det andre har. Og som vil gjere kva som helst for å få det.

Corry er veldig, veldig flink å kome seg inn i hovudet på folk. Måten ho skildrar Carla sin barndom er realistisk og ærlig. Og litt brutalt, og litt naivt. Slik som sinte, små barn ofte er. Eigentleg er det ikkje forbrytelsen som er den beste delen av boka, men heller Carla si historie og oppvekst. Av desse to bøkene er det nok denne her som passar minst for krimfans, eller for dei som foretrekker krim à la Store hvite løgner.

Blood Sisters er den nyaste boka til Corry, og kom i år. Det er utan tvil skumlare enn debutboka, og har mykje meir spenning. Her skjer det noko heile tida.

Alison er ein småfattig kunstner tidleg i tredveåra som strever litt med å få endene til å møtast. Motvillig søker ho på ei stilling som kunstlærer i eit «åpent» fengsel i nærområdet, men ho treng pengane. Alison er veldig menneskesky og paranoid, og får panikk når ho begynner å motta lapper og telefonsamtaler om at nokon skal «ta henne». Det virker som om fortida endeleg har tatt henne att. For Alison veit jo at ho har gjort noko veldig, veldig gale når ho var yngre.

Samstundes møter vi Kitty, som bur på ein sjukeheim. Etter ei ulukke ho sjølv ikkje hugsar, har Kitty hamna i rullestol, er delvis funksjonshemma og har ei hjerneskade som svekker hukommelsen hennar. Men bortsett frå det med hukommelsen (og at hjerneskada gjer kommunikasjon omtrent umogleg) er Kitty mentalt tilstede og er nærmast fanga i sin eigen kropp. (Og ho er rasande.) Men så skjer det noko som skal forandre heile livet hennar.

Corry skriv så utruleg godt og realistisk! Det er så utruleg ukomfortabelt å vere inn i hovudet til Kitty. Ho er så rasande og ekkel mot andre, så bitter. Det er skikkeleg fælt, og sjølv om det er godt skildra og truverdig, er det grusomt å lese. Corry held ikkje att, og kvar gong du trur du har skjønt alt, er det alltid litt meir, heilt til den fantastiske siste plottwisten. Boka er kjempespennande, og ein skikkeleg pageturner! Og den absolutt beste av desse bøkene.

Eg vil samanlikne desse bøkene med Liane Moriarty sine, berre meir creepy. Det er ikkje direkte chick-lit, men samstundes er det jo litt slik likevel. Bøkene er i skrivande stund berre tilgjengelege på engelsk.

Forlag: Penguin
Utgivelsesår: My Husband’s Wife (2016), Blood Sisters (2017)

Sitat

«Hjertet er en ensom jeger» av Carson McCullers

Boka er sponsa av Aschehoug forlag

Hjertet er en ensom jeger

I går var det 100 år sidan Carson McCullers var født, og i haust kom nyutgivelsen av Hjertet er en ensom jeger (originalt utgitt i 1940). Eg vart ganske overraska over at boka var så gamal, for eg synest den verka så moderne når eg først starta å lese. Eg tenkte i alle fall 1960-åra. Og så tenkte eg at forfattaren var ein mann. Men what, det var ei tjuetreårig ung kvinne som skreiv boka (det er ho som er avbilda på omslaget). Og ho har skrive tre andre romanar pluss ei novellesamling. (Blir ikkje sjokkert om dei kjem på nytt på norsk snart, med tanke på den sjuke populariteten denne boka her har oppnådd.)

Boka handler om fem-seks karakterar i Sørstatane på slutten av trettitalet, som alle i meir eller mindre grad roterer rundt den døvstumme John Singer. Alle har sitt å stri med, og føler Singer er den perfekte lytter (ironisk nok). Det er både unge og eldre, kvinner og menn som liker og føler seg knytta til Singer. Singer sjølv, er derimot håplaust einsam og utrøysteleg etter at vennen Antonapoulos vart sendt til eit asyl (med god grunn, altså). I liva til desse menneska skjer det eit par store hendingar, men det meste er kjedeleg (utan at boka er kjedeleg). Men slik er vel dei fleste liva våre. Det er dessutan ikkje handlinga som gjer denne boka verdt å lese, det er alle dei psykologiske innsyna, temaa, og den menneskelege innsikta.

Som sagt trudde eg boka var nyare når eg starta å lese, rett og slett på grunn av den naturlege skildringa av ulike raser i boka. Rasisme er eit veldig lite tema i boka, det er ikkje mykje hat mellom farga og kvite, og mange har vennlege forhold. Og så er et ein svart lege. Eg visste ikkje at farga hadde lov å ta utdanning på trettitalet, og spesielt ikkje i Sørstatane? Vel, ein kan jo sei at boka var lærerik.

Språket er veldig poetisk, og stort sett forteljande. Perspektivet er sett litt utanfor karakterane sine hovud, og ein føler verkeleg at ein blir fortalt ei historie. Til tross for at det var skikkelig kvalitetslesing, så var det ikkje ei historie som fanga meg og vil bli sittande for alltid. Denne boka passer for deg som ikkje er så glad i underhaldningsromanar og krim, men foretrekker «djupe» bøker. Og om du synest Stoner var for lettlest, er denne midt i blinken. Og uansett, så er det verdt å prøve seg på denne moderne klassikeren. Kanskje treff den deg rett i hjartet?

Forlag: Aschehoug
Utgivelsesår: 2016 (1940)

Sitat

«Lars er LOL» av Iben Akerlie

Boka er sponsa av Aschehoug forlag

Lars er LOL

Vinneren av ARKs barnebokpris. Debutboka til skodespelar Iben Akerlie. Ei barne-/ungdomsbok om Downs syndrom, forelskelse og Harry Potter. Litt stikkord for deg, der. Ikkje det at du ikkje har hørt om boka, for då har du ikkje vore i live det siste halvåret. Lars er LOL er kanskje den mest omtalte barneboka dei siste par åra, og hyppig lest av vaksne, noko som er forståeleg.

Kort oppsummering: Amanda liker Adam, Adam oppfører seg som ein dust, Amanda får Lars med Downs syndrom som fadderbarn, Amanda drit seg ut. Det er ei veldig søt og sjarmerande historie om vennskap, å passe inn, å gjere det rette, og ikkje minst om korleis det er å vere ungdom for tida. No er det ikkje lenge sidan eg var på den alderen (eller søren, det er snart ti år sidan, uæh), og eg kan totalt identifisere meg med Amanda. Å hamne i slike situasjonar som ho hamnar i, måten ho tenker på, kjennest likt meg på den alderen. Det kjennest litt fint.

Akerlie tek opp viktige tema i boka, skriv lett og flytande og arbeider seg raskt gjennom historia. Eg er positivt overraska, for eg har lest at språket skulle vere for vaksent for ein sjetteklassing (noko eg ikkje er einig i, men så var nok ikkje eg ein typisk sjetteklassing heller). Boka passer like godt for barn som for vaksne, og eg sikker på at historia vil rykke like mykje i hjarterotene dine som i mine.

Forlag: Aschehoug
Utgivelsesår: 2016

Sitat

«Tidlig en morgen» av Virginia Baily

Boka er sponsa av Bastion forlag

Tidlig en morgen

Virginia Baily (så frustrerande at det ikkje er Bailey) er ein ny forfatter i stallen til Bastion, og Tidlig en morgen er den første boka hennar som er omsett til norsk. Det er ei rørande historie, men oppbygginga er ikkje perfekt.

Under andre verdskrig i Italia redder Chiara ein liten jødisk gut frå å bli deportert. Han er sju år, og ikkje særleg interessert i sin nye familie (forståeleg etter kvart). Han veks deretter opp til å ikkje bli guds beste barn, og set blant anna barn på ei jente ved namn Edna. Edna får ei datter i Wales som ho kaller Maria, og som tenåring oppdager Maria sanninga om at mannen ho trudde var faren hennar, ikkje var faren hennar likevel. Her kryssar Maria og Chiaras liv kvarandre.

Det er ei utruleg spennande historie! Eg er absolutt fascinert av kor original vinklinga på eit veldig brukt tema, er. Eg kan eigentleg ikkje få sagt kor fin eg synest historia er, men det blir likevel langt i frå full score i frå meg, då historia vert litt rotete presentert (veldig forvirrande kva årstal og stad vi befinn oss i), og omsetjinga/korrekturen ikkje er så stram som han burde vore.

TLDR; God historie, rotete tekst.

Forlag: Bastion
Utgivelsesår: 2016

Sitat

«Bak lukkede dører» av B.A. Paris

Boka er sponsa av Gyldendal Norsk Forlag

Bak lukkede dører

Fy søren for ei bok! Nervepirrande, skremmande som få og ikkje minst fucka den med hovudet ditt. Eigentleg synd at eg aldri vil kunne lese den om igjen uten å vite korleis den sluttar. Men sånn er det med gode thrillerar og psykologisk krim! Båe heldigvis og dessverre.

Utanfrå har Grace og Jack det perfekte ekteskapet. Dei tilbringer så godt som all tid saman, er vakre, intelligente og sjarmerande menneske. Dei held ingenting hemmeleg for ein annan, så dei deler til og med e-postadresse. Kor fantastisk er det ikkje å vere så nær eit anna menneske?! (Sarkasme.) Vel, ikkje veldig, viser det seg. Ingen av naboane unntatt nyinnflyttede Esther synest det er merkeleg i det heile tatt, og kvifor skulle dei det? Kva er så gale med å vere perfekte? (Alt, absolutt alt.)

Vanlegvis skriv eg delar av omtala medan eg les for å hugse kva eg tenkte om boka undervegs, men det var berre umogleg med denne boka. For det fyrste er den ikkje så veldig lang, og for det andre slukte eg den i løpet av ein dag. Eg lengta faktisk etter å ta bussen heim, så eg kunne lese på bussen; og om det ikkje seier sitt om kor medrivande denne boka er, så veit eg ikkje kva som gjer. Dette er den perfekte boka for alle som likte Avslørt, Flink pike, og Piken på toget. Om du ikkje allereie har forstått det, så anbefaler eg altså denne boka ekstremt høgt!

Forlag: Gyldendal Norsk Forlag
Utgivelsesår: 2016

Fleire bøker av B.A. Paris finn du HER.