Sitat

«The Handmaid’s Tale» av Margaret Atwood

Eg plar eigentleg ikkje å blogge om klassikarane eg les, hovudsakleg av to grunnar; 1. Då ville bloggen bli overfylt, og 2. Dei treng stort sett ikkje mine omtaler for å bli lest. Eg gjer av og til unntak, og dette er eit av dei. (Eit anna er Alkymisten av Paulo Coelho.) Denne boka er jo blitt ein moderne klassiker, og etter valget i USA har dystopiske romanar (som denne) blitt kjempepopulære.  Boka slo meg rett i bakken. Og så har det heller ikkje skada at HBO har laga ein serie basert på boka. (Traileren for serien er grunnen til at eg fekk opp auga for boka, og så klart må eg jo lese litteraturen bak fyrst.)

Etter århundrets lengste intro om kvifor eg les ei bok, skal eg fortelje kva boka handler om. Vi er ei framtid (vel, framtid for 1985), der kvinner er underlegne. Vi er i Gilead, som USA no heiter. Gilead er ikkje eit demokrati, men eit teokrati – dei religiøse styrer. Alle i samfunnet anten er eller tvingas til å vere religiøse, eigentleg godt over grensa til ekstremisme. Folk blir angitt, drept, sendt vekk, straffa. Regjeringa påstår at dette samfunnet beskytter kvinnene; valdtekt er lik dødsstraff, og ved å måtte dekke seg til oppmuntrer ikkje kvinner til å bli valdtekne, heller (ja, det provoserer). I dette samfunnet møter vi Offred, som er «tjenerinne». Ho er fruktbar, og blir dermed sendt rundt til ulike kommandører for ei viss tid av gongen, for å prøve å bere fram borna deira, i ei tid der kvinner (og menn, men det er kun kvinner offisielt) stort sett er sterile eller får «unbabies», misfostra born. Ho fortel si historie, om korleis livet hennar var før og korleis det er no.

Det som sette spissen på heile boka for meg, var blandinga av det veldig moderne (igjen, moderne for 1985) og det gamaldagse ved tjenerskap, religiøsitet og heildekkande klede med slør. Det er heilt forbløffande kor aktuell og truverdig denne boka er, 32 år etter at den fyrst kom ut. Det er sterk lesning, så provoserande som du kan få det, og gir deg mykje å tenke på. Og kan vi faktisk tenke litt på det samfunnet som er skildra her, og sjå godt på oss sjølve? Er det slik vi vil bli? (Det triste er at det er fullt mogleg at samfunnet vårt utviklar seg i denne retninga, om vi ikkje passar på.)

Forlag: Vintage
Utgivelsesår: 1985

Sitat

«Bienes historie» av Maja Lunde

 photo Bienes historie_zpskmnbjncs.jpg

Dette er Boka. Legg merke til den store B-en. For dette er den beste norske boka i 2015. Om boka hadde vore tre gonger så tjukk, ville eg fortsatt ha ynskt at den var lengre.

Boka har tre historier, som sakte, men sikkert flettast inn i ein annan. Eg veit nesten ikkje kva for ei eg likte best av dei tre, dei var så ulike! Det var tre heilt ulike forteljarar, både i tid og stad, personlegdom, stemme… Alle historiene var knytt rundt bier (naturleg nok) og eit sterkt band mellom foreldre og barn – og kor raskt det kan forsvinne.

Vi les om William, ein melankolsk (eller deprimert) forskar i England 1852 – han vil gjerne studere bier og lære alt om røkting av dei, men slit med å få inspirasjon til å komme seg ut av senga. George er ein birøkter i dagens USA, og blir ramma av biedauden som herjar Amerika. Han prøver òg å få eit nært forhold til son sin, men aner ikkje kvifor alt han prøver vert feil. Og så er det Tao. Tao er ei kinesisk kvinne i eit framtidig Kina – 2098. Biene er alle daude, og handpollinering sysselset nesten heile Kina. Europa og Amerika har så godt som gått under. Tao sitt liv er ganske einsformig, inntil son hennar vert sjuk, og forsvinn frå sjukehuset. Som den mora ho er, er Tao villeg til å ofre alt for å son sin att.

Eg vil avslutte og oppsummere med eitt ord: MESTERVERK.

Forlag: Aschehoug
Utgivelsesår: 2015