Sitat

«Dam» av Claire-Louise Bennett

Boka er eit leseeksemplar frå Norli

Denne boka gir ordet «kritikerrost» ei ny meining. Den har fått så mykje skryt, og nytt opplag er allereie på vei. Og den er berre nokre veker gamal! Det var anmeldelsen i VG som gjorde at eg skaffa meg eit leseeksemplar, for kor høgt anbefalt kan eigentleg ei bok vere?

Dette er debutboka til Bennett. Debutbøker er alltid spennande. Dei er ofte så utruleg gjennomarbeidd, for forfattaren har gjerne jobba med den i årevis medan ho eller han venta på å få den publisert. Denne boka verkar det derimot som om Bennett berre har stått opp ein dag, skjenka seg ein kopp te og rabla ned. Og høyr-høyr: DET ER EIN GOD TING. Teksten flyt så lett, verkar så lite tvungen, så munnleg og naturleg.

Boka handler om ei kvinne som lever i einsemd på den irske landsbygda. Ho knyt seg til naturen og forsvinn liksom inn i den. Alt det vi kanskje ser om viktig i liva våre, viskar ho nesten heilt ut; kven ho er, mannen ho har eit forhold til, utdanninga si, karriera si. Alt er vagt og gøymd godt. Heile boka er berre mange – både korte og lange – tankestrøymar, om absolutt alt mogleg; om det enkle livet denne kvinna lever, eit skilt som er blitt satt opp, ein middag ho ikkje ville ete, ein fest ho planlegger ned til minste detalj. Eg trur det skjer noko med veldig isolerte menneske, eit eller anna endrar seg. Bennett får fram denne endringa, ein slags desperasjon. Etter kva er ikkje like lett å setje fingeren på, men noko er det.

Dette er ikkje ei bok du berre kan bla gjennom, du må lese den. Du må lese kvart einaste ord. Du må lese alle dei små teikna på sorg, panikk, sinne, og alle situasjonane – små eller store – som frustrerer, overvelder og opprører. Den pirrer og provoserer, men mest av alt pirker den i nysgjerrigheita mi. Det er noko meir her, noko eg heilt sikkert har gått glipp av.

Eg absolutt elsker det norske omslaget! Originalboka er heilt blå med enkel kvit skrift foran (for dei som vil lese på engelsk), og den er fin nok den, men sjå på det her da! (No er jo eigentleg alle bøkene til Pelikanen forlag så utruleg skjønne.)

Forlag: Pelikanen
Utgivelsesår: 2017

Sitat

«Poesiar: Etter Henrik Wergeland» av Jon Fosse

 photo Poesiar_zps7mb7ikoj.jpg

Dette er eit ganske interessant prosjekt. Jon Fosse fikk ei stor interesse for diktinga til Wergeland etter å ha flytta inn i Grotten, der Wergeland i si tid budde. Fosse noterte mykje i margen om dikta han las, og skreiv så desse sjølvstendige dikta med Wergeland sin poesi som utgangspunkt. Dette er, for å sitere vaskelappen, «skrift over skrift». Vidare står det bakpå at «Det er noko frå Wergeland i alle dikta som her er samla, hulter til bulter, frå fleire dikt i eitt dikt, mykje i eit dikt, lite eller nesten ingenting i eit anna».

Sjølv har eg ikkje eigentleg lese noko av Wergeland, så eg har ikkje noko omgrep på kor mykje som er inspirert, nesten rett avskrive eller berre småplukk; Men at her er nasjonalromantiske trekk, er det i alle fall ikkje tvil om. Det er norsk natur, det er kjærleik, det er død. Alt er så flott og vakkert. Det som gjer dette ganske kult, er at det meste er skrive i modernistisk form.

Eg skal ikkje skryte på meg å ha forstått alt innhold frå perm til perm, men det er etter mitt syn ikkje så mykje djupareliggande meining bak desse dikta. Dei er derimot veldig fine og hyggjeleg lesing, og som sagt; eit interessant prosjekt. Og det er vel i hovudsak det, eit kunstnerisk og litterært prosjekt, meir enn faktisk litteratur til å lese som kos. (Og så er det mykje strofer i parentes! Parentes i litteratur, spesielt sjølvstendige setningar og delar, er noko eg er veldig for. Det må seiast.)

Forlag: Samlaget
Utgivelsesår: 2016

Sitat

«Ildbarnet» av S.K. Tremayne

Boka er sponsa av Font forlag

 photo Ildbarnet_zps4paqnmba.jpg

Så dette er den fyrste påskekrimmen min i år. Eg las den forrige boka til forfattaren (unnskyld, den anonyme, kjende forfattaren som skriv under pseudonymet S.K. Tremayne), og eg seriøst elska den. Igjen har ho (eller han) skrive ein skummel roman med utgangspunkt i små barn og overtro. Og for å sei det sånn, den skuffa absolutt ikkje.

Denne thrilleren handler om Rachel Daly. Ho har nettopp gifta seg med den litt eldre David, ein arving til eit svært gods i Cornwall. Rachel var sjølv ganske fattig under oppveksten, og synest det er overveldande å skulle bestyre eit stort og gamalt gods, spesielt når ho heile tida føler ho vert samanlikna (og samanliknar seg sjølv) med Davids avdøde kone, Nina. Nina døydde i ei gruveulykke for kun halvanna år sida, og Rachel vert ganske stressa når hennar nye steson, Jamie, fortel at han drøymde om Rachel, med mykje blod på henda. Betre vert det ikkje når draumen hans ser ut til å bli sann, og Rachel finn forstyrrande brev åtteåringen har skrive til mora – som han er overbevist om at er i live.

I heile boka er det ei nedtelling til den komande jula, som vil vere toårsdagen for Ninas død. Det er ein stor del av drivkrafta (bortsett frå dei utruleg urovekkande handlingane som skjer, naturleg nok). Spesielt med tanke på at Jamie forteller Rachel at ho vil vere død innen første juledag. (Og blodet fraus til is i årene og alt det der.) Og herregud, måten miljøet og naturen i Cornwall er skildra! Det er så utrulig godt gjort, ein ser heile greia for seg og historia berre flyt!

Viss du har lest Istvillingene, så MÅ du berre få med deg denne òg! (Og har du ikkje lest Istvillingane, må du seriøst gjere det! Creepy greier, altså.)

Forlag: Font
Utvgivelsesår: 2017

Fleire bøker av S.K. Tremayne finn du HER.

Sitat

«Gaven» av Ellen Vahr

Boka er sponsa av Aschehoug forlag

gaven

Bøker som vert nominert til bokhandlerprisen er stort sett verdt å få med seg, og spesielt interessant vert det jo når desse bøkene attpåtil er debutbøker. Det er vel det ein enkelt og greitt kan kalle ein brakdebut?

Gaven handler om Anne Brannfjell, Noregs mest kjende «kloke kone», og hennar historie; frå ein fattig oppvekst på ein husmannsplass i Vardal, til livet som ettertrakta klok kone i Christiania på 1800-talet. Og sjølv om det kanskje var noko vi visste frå før, var livet i fattige Noreg slettes ikkje lett, og reisa til Anne er beintøff. (For eit kvinnfolk!) Ho måtte motgang, båe frå enkeltmenneske, frå presteskapet, doktorer og den norske lov, i tillegg til å bli svikta av ein mann ho stolte på. Eg vil verkeleg ikkje avsløre for mykje av handlinga, men eg kan love at handling er det nok av!

Eg slit litt med å forstå nøyaktig korleis det var å vekse opp i så fattigslige kår, men denne boka skildra det godt. Det fine med nærleiken ein får i småkår, framandgjeringa og einsemda ein kunne oppleve i dåtidas byer. Kor avhengig ein eigentleg var av einannan og miljøet rundt seg, og kor raskt alt kan falle i frå kvarandre dersom noko ikkje går etter planen. Boka set eit lys på kor viktig det er å følgje sin eigen veg, uansett kor vanskeleg det kan verke der og då. Ein må våge å gjere det ein veit er rett, sjølv om det gjer vondt. Og det er kanskje idealistisk, men noko må ein tru på? Kvifor skal ein ellers gidde noko?

Boka kan samanliknast med Eplehagen av Marianne Storberg og typ «norske serier». Den er kjempefin,  rørande og ikkje minst velskriven. Og at den er basert på ekte mennesker (med unntak av to), med den historia, er nok til å gi meg gåsehud. Eit relevant spørsmål er jo om dette er årets julegavetips til mor, bestemor, tante, kone? Jepp!

Forlag: Aschehoug
Utgivelsesår: 2016

Sitat

«Lakse-enka» av Ingrid Bjørnov

 photo Lakse-enka_zps92swsdr4.jpg

Eg må heilt ærleg innrømme at eg tok feil av denne boka. Veldig feil. Eg kjøpte den billeg, og ville eigentleg berre lese den for å bevise for meg sjølv at den var like uforskamma som eg trudde den var. Eg trudde den skulle vere skarpare i språket og meir angripande på ein mann som «elskar laksen bittelitt meir enn kona». (Eg trudde og at boka var ny, men den er visst frå 2007.) Men den var bare artig. Den var faktisk bare kjempemorosam å lese. Den var rett på sak, ærleg, humoristisk, frekk og eg kunne kjenne meg att i fleire av skildringane om maktbalansen – terrorbalansen – i eit forhold.

Den var ei fryd å lese, og eg storkoste meg med den. Så om du vil ha noko å flire av når du les sjølv, eller du vil kjøpe den som ei fresh gave til ein sportsfiskar, er det nettopp det du bør gjere – kjøpe den.

Forlag: Vega
Utgivelsesår: 2007