Sitat

«Det var en gang en jente som la an på svogeren sin, og så hengte han seg» av Ljudmila Petrusjevskaja

Boka er sponsa av Solum forlag

Denne tittelen, altså. (Verdens lengste?) Snakk om å dra til seg merksemd! Korleis kan du gløyme ei bok med ein slik tittel?? (Rett svar: du kan ikkje.) Innhaldet i boka lar seg heller ikkje gløyme like lett. For det var dette med russisk litteratur, då. Det er jo noko for seg sjølv. Dette er ikkje ei bok å dukke ned i, eller pløye gjennom. Denne boka må lesast, så ta deg litt tid.

Undertittelen og innhaldet i boka er «kjærlighetshistorier». Boka er delt inn i fire delar: En dyster skjebne; Hymne til familien; Ungen min; og Happy Endings. Det er altså ikkje berre romantisk kjærleik det er snakk om, det er ganske så universelt. Men så har vel alle kjærleikshistorier i livet sitt? Ein kan jo ikkje bli fødd utan at foreldra dine låg saman, og dei aller fleste forelskar seg i nokon, eller i det minste er glad i familien sin. Så mykje av livene våre legg jo kjærleiken til grunn (stopp meg dersom dette blir veldig hippie-aktig)! Altså, det er berre ei samling historier om ulike liv, det er ikkje ei bok full av klissete da-han-møtte-henne og knuste hjerter. (Slapp heilt av.)

Nei, det er mykje djupare enn som så. Det er ei blottlegging av det menneskelege. Kvifor gjer vi som vi gjer når vi er forelska? Kvifor skyv vi unna dei som elskar oss? Korleis påverkar foreldra vårt framtidige kjensleliv? Kvifor er vi villige til å ofre alt? Eller godta alt? Favoritthistoria (eg vil ikkje kalle det noveller) mi var nok Far og mor (side 79, om du vil hoppe rett dit). Den var så sannferdig, så ekte og (dessverre) altfor reell. Det er så mange slike forhold, men takk gud at vi (av og til, viss vi vil) kan lære av dei.

Eg er uhyre imponert over omsetjinga (gjort av Hege Susanne Bergan). Det grensar meir til ei gjendikting, for originalteksten er blitt så godt tilpassa det norske språket. Med uttrykk som «lissom», «nå blir det liv» og «helt usaklig» gjer teksten så… norsk (?). Hadde det ikkje vore for namn som Klavotsjka, Milgrom og Jegorusjka (og alle referansane til Moskva) kunne ein kanskje gløymd at boka er russisk og ikkje kva som helst slags anna språk. Men samstundes er det utan tvil russisk; det er noko melankolsk, mørkt og ekstremt sterkt over teksten, noko veldig… russisk. På ein god måte, om du skulle vere i tvil.

TLDR; Perfekt for deg som vil ha noko annleis å lese, av høg kvalitet. Handler ikkje om kliss.

Forlag: Solum
Utgivelsesår: 2016

Sitat

«The Handmaid’s Tale» av Margaret Atwood

Eg plar eigentleg ikkje å blogge om klassikarane eg les, hovudsakleg av to grunnar; 1. Då ville bloggen bli overfylt, og 2. Dei treng stort sett ikkje mine omtaler for å bli lest. Eg gjer av og til unntak, og dette er eit av dei. (Eit anna er Alkymisten av Paulo Coelho.) Denne boka er jo blitt ein moderne klassiker, og etter valget i USA har dystopiske romanar (som denne) blitt kjempepopulære.  Boka slo meg rett i bakken. Og så har det heller ikkje skada at HBO har laga ein serie basert på boka. (Traileren for serien er grunnen til at eg fekk opp auga for boka, og så klart må eg jo lese litteraturen bak fyrst.)

Etter århundrets lengste intro om kvifor eg les ei bok, skal eg fortelje kva boka handler om. Vi er ei framtid (vel, framtid for 1985), der kvinner er underlegne. Vi er i Gilead, som USA no heiter. Gilead er ikkje eit demokrati, men eit teokrati – dei religiøse styrer. Alle i samfunnet anten er eller tvingas til å vere religiøse, eigentleg godt over grensa til ekstremisme. Folk blir angitt, drept, sendt vekk, straffa. Regjeringa påstår at dette samfunnet beskytter kvinnene; valdtekt er lik dødsstraff, og ved å måtte dekke seg til oppmuntrer ikkje kvinner til å bli valdtekne, heller (ja, det provoserer). I dette samfunnet møter vi Offred, som er «tjenerinne». Ho er fruktbar, og blir dermed sendt rundt til ulike kommandører for ei viss tid av gongen, for å prøve å bere fram borna deira, i ei tid der kvinner (og menn, men det er kun kvinner offisielt) stort sett er sterile eller får «unbabies», misfostra born. Ho fortel si historie, om korleis livet hennar var før og korleis det er no.

Det som sette spissen på heile boka for meg, var blandinga av det veldig moderne (igjen, moderne for 1985) og det gamaldagse ved tjenerskap, religiøsitet og heildekkande klede med slør. Det er heilt forbløffande kor aktuell og truverdig denne boka er, 32 år etter at den fyrst kom ut. Det er sterk lesning, så provoserande som du kan få det, og gir deg mykje å tenke på. Og kan vi faktisk tenke litt på det samfunnet som er skildra her, og sjå godt på oss sjølve? Er det slik vi vil bli? (Det triste er at det er fullt mogleg at samfunnet vårt utviklar seg i denne retninga, om vi ikkje passar på.)

Forlag: Vintage
Utgivelsesår: 1985

Sitat

«Ensomheten i Lydia Ernemans liv» av Rune Christiansen

 photo Ensomheten i Lydia Ernemans liv_zpsrrd2zkwk.jpg

Det var ikkje så mange stikkord eg kunne bruke om denne boka, for den handlar eigentleg ikkje om så mykje. Ikkje om einsemd ein gong, for Lydia er eigentleg ikkje einsam. Synest eg, då. Men eit rikt liv vil eg heller ikkje påstå at ho har, i alle fall ikkje i starten av boka.

Boka er kort, og følgjer Lydia igjennom eit par år av livet sitt. Lydia er svensk, utdanna veterinær og bur i ei bygd utanfor Oslo. Ho lev eit stille, roleg, høfleg og eigentleg fint liv, og saknar eigentleg ikkje så mykje.

Det er ikkje så mykje plot eller handling, men ei fin og lita forteljing om Lydia og alt som går føre seg inne i hovudet hennar. Ikkje ei bok for den utålmodige lesar som forventar action, men perfekt lesning for å slappe av på sengekanten. (Sjølv om han kunne spart seg dei få svenske avsnitta inn i mellom, for svensk er verkeleg vanskeleg å lese!)

Forlag: Oktober
Utgivelsesår: 2014

Sitat

«Den fordømte friheten» av Kaja Melsom

Boka er eit leseeksemplar frå Norli

 photo Den fordmte friheten_zpsdgueeqph.jpg

Dette er ei slags salig blanding av dokumentar, sjølvhjelpsbok (unnskyld, sjølvutvikling) og essay. Den minner meg veldig om Sapiens av Yuval Noah Harari, på måten den er skriven på. Lettlest, forståelig og ganske så konkluderande. Melsom vert til tider litt moraliserande og påståeleg, men det meste ho legg fram er – i alle fall for meg – forståelege og fornuftige argument.

Denne knøttlille boka tek altså for seg «selvrealiseringstyranniet» i dagens samfunn. Altså det at alle skal vere så kreative, jobbe for seg sjølv, finne den store kjærleiken (som skal få blodet til å bruse heile livet), og ikkje minst vere unike. Blir vi nokon gong bra nok? Viktige nok, spesielle nok? Uunnverlige? Svaret er jo ganske enkelt: NEI.

Dama er altså filosof, men ikkje la det skreme deg. Boka går fint an å lese om du aldri har opna ei filosofibok eller teke EXPHIL på universitetet. Ved bruk av kvardagssituasjonar og konkrete eksempel viser Melsom korleis vi sakte, men veldig sikkert øydelegg for oss sjølve. Dette temaet er jo noko eg faktisk tenker ganske mykje over: Kvifor er vi alle så deprimerte for tida? Kva er annleis no? Kvifor blir det ikkje betre? Måten Melsom setter «for mykje fridom» som kjerna for dette er ganske interessant, og har i alle fall gitt meg ein del svar, og eit nytt spørsmål eller to. Og eg anbefaler også deg å lese denne medan du venter på at den nye boka til Harari skal bli omsett til norsk.

Forlag: Gyldendal Norsk Forlag
Utgivelsesår: 2017

Sitat

«Brev til Victoria» av Marcelo Puglia

Boka er eit leseeksemplar frå Norli

 photo 19A2D620-69C8-4FD6-AC82-4FC554B4A802_zpszc5kml03.jpg

Spenn deg fast og gjer deg klar for ei emosjonell berg-og-dalbane. Fy søren for ei fantastisk bok (og eg kjem heller ikkje over kor VAKKERT omslaget er). Denne boka tar opp så viktige, men eigentleg ingen nye tema. Det er ei ganske tidlaus bok; om forholdet mellom menneske; om kjærleik til livet; om å bruke tida på det som betyr mest; om å klamre seg fast. Forfattaren har sjølv uttalt at denne boka ikkje handlar om liv eller død, men tid. Bruk den rett.

Mauricio har nettopp fått sparken, saman med halvparten av bedrifta. Med eit halvt års sjukeforsikring igjen via jobben, går han for sin årlege sjekk. Og til sitt store sjokk får han vite at han har ein hjernesvulst og seks månader igjen å leve. Mauricio vert knust; han har ei lita jenta på ein månad og ein vakker samboer. Han bestemmer seg raskt for å skrive brev til Victoria (dottera) som ho skal få når ho vert eldre. I løpet av det halve året vi følgjer Mauricio og hans nærmaste, opplever dei mykje. Boka er eigentleg berre ein lang veg med eit vanvittig antall twists and turns, og ein særs kreativ slutt.

Dersom du ikkje liker denne boka, gråter ein skvett eller blir rørt, må du ha eit hjarte av stein. Eg føler liksom at den passer for alle. Måten den knyt saman fleire historier på, forteljarmåten som vekslar mellom brev, personlege synspunkt og ein meir all-vitande forteljar.

Om du treng eksempel til andre verk for å skjøne om dette er noko for deg, kan du tenkje litt Paulo Coehlo, berre meir jordnært og moderne. Eller Breaking Bad, det er eit par parallellar her og (dødssjuk, korleis tene pengar raskt så familien har noko å leve av når eg døyr, nyfødt baby in the mix), berre mindre valdeleg. Eller Et helt halvt år, berre frå eit anna synspunkt. Konklusjonen min er i alle fall at det er ei veldig allsidig bok som vil passe for dei fleste.

Forlag: Bazar
Utgivelsesår: 2017

Sitat

«En ting som er» av Robert Lax

 photo En ting som er_zpss6upybal.jpg

Gjendikta av Knut Johansen.

For ein rytmebruk! Lax kutter opp nesten alle stavingar til eigne verseliner (med enkelte dikt som unntak), og fleire ord i same strofer. Det er mykje gjentakingar, som igjen hevar rytma til eit nytt nivå. Det er fantastisk interessant lesing å følgje ei så streng rytme når ein les, samstundes som meininga i dikta trår fram. Det er rett og slett gjennomført rytmisk. Det er lite ekstra på desse sidene.

Dikta handlar om ting sine tilstander. Å vere. Korleis kan vi seie at noko er dødt, kva slags veremåte er det? Fleire av dikta tar òg for seg ulike historiske samfunn (og er veldig lange), medan andre tek for seg familieforhold. Det er ei nydeleg diktsamling, med eit djupt sjeleliv.

Forlag: Oktober
Utgivelsesår: 2015 (1997)

Sitat

«Nøkkelmakeren» av Gert Nygårdshaug

 photo Noslashkkelmakeren_zpsdzjgnugw.jpg

Om du fikk med deg det forrige innlegget mitt om Gert Nygårdshaug bok, Klokkemakeren, veit du nok allereie at eg elskar denne oppfølgjaren/parallellromanen. Tips: les Klokkemakeren først, denne boka. Då vil du forstå litt ekstra i denne.

Boka er skriven på akkurat same måten som parallellromanen, med laaaange setningar utan punktsetjing. Og igjen; det er kjempelett å lese likevel.

Også denne boka handlar om Melkior Mussenden – på akkurat same stad og same Tid. Eller, er Tiden eigentleg lik?? Melkior opplever merkelege syner og minner han aldri har hatt, og får ingenting til å stemme. Plutseleg ser han kona si som overvektig, og gir salt til okser. Og så dukkar ein mystisk nøkkelmakar opp i byen.

Forlag: Juritzen
Utgivelsesår: 2013

Fleire bøker av Gert Nygårdshaug finn du HER.

Boka er parellellroman til Klokkemakeren, som bør lesast først.